Schoen zetten

Een schoen bij de deur of open haard, een wortel erbij en voor het slapen nog even zingen. De volgende ochtend ligt er hopelijk iets in. Het schoen zetten hoort al heel lang bij Sinterklaas.

Schoen zetten met Sinterklaas

Waarom zetten we onze schoen?

Het schoen zetten is veel ouder dan de meeste andere gebruiken rond Sinterklaas. Nederlandse kinderen deden dit honderden jaren geleden al. Uit de zestiende eeuw zijn beschrijvingen en afbeeldingen bekend waarop kinderen rond het Sint-Nicolaasfeest hun schoen klaarzetten. Daar ging toen lang niet altijd speelgoed in. Een appel, wat noten, snoep of een klein geschenk was al heel wat.

Waar werd de schoen vroeger gezet?

Dat gebeurde niet alleen thuis. Kinderen zetten hun schoen bijvoorbeeld ook in een kerk. Rijkere inwoners konden daar iets in doen voor kinderen uit arme gezinnen. Later werd het vooral een gebruik in huis. De schoen kwam bij de haard te staan en tegenwoordig is iedere geschikte plek goed: bij de kachel, de voordeur of gewoon midden in de kamer.

Een wortel voor het paard

Veel kinderen stoppen iets in hun schoen voor het paard van Sinterklaas. Een wortel is favoriet, maar ook hooi of een beetje stro kom je tegen. De volgende ochtend is het voer verdwenen en ligt er iets anders voor in de plaats. Dat hoort inmiddels zo bij het ritueel dat een schoen zonder wortel voor sommige kinderen bijna niet compleet is.

En natuurlijk wordt er gezongen

Voor het slapengaan hoort er vaak nog een Sinterklaasliedje bij. Sinterklaas kapoentje is daar bij uitstek geschikt voor: kort, makkelijk mee te zingen en de schoen komt er zelfs in voor. Ook andere bekende liedjes worden gezongen. Wie er een paar vergeten is, vindt ze bij onze Sinterklaasliedjes.

Wanneer mag de schoen worden gezet?

Daar bestaan geen vaste regels voor. In veel gezinnen mag het vanaf de intocht van Sinterklaas een paar keer tot aan 5 december. Iedere avond zou natuurlijk wel erg aantrekkelijk worden. Sommige ouders spreken daarom vaste dagen af. Zo blijft het bijzonder en hoeft er 's morgens ook niet iedere dag teleurgesteld in een lege schoen gekeken te worden.

Wat doe je in de schoen?

Dat hoeft helemaal niet groot te zijn. Een chocoladeletter past meestal niet eens lekker in een kinderschoen. Een paar pepernoten, een klein chocolaatje, stickertjes of een klein cadeautje zijn meer dan genoeg. En soms ligt het cadeautje gewoon naast de schoen. Sinterklaas kijkt blijkbaar ook niet altijd naar de afmetingen voordat hij iets meeneemt.

Al eeuwen hetzelfde idee

De inhoud van de schoen is veranderd en de open haard is in veel huizen verdwenen. Het leuke aan het gebruik is eigenlijk nog steeds hetzelfde: 's avonds iets klaarzetten en de volgende ochtend snel gaan kijken of Sinterklaas is geweest.