Waarom is pakjesavond op 5 december?
De feestdag van Sint-Nicolaas is officieel 6 december. In Nederland begon de viering al op de avond ervoor. Zo werd 5 december de avond waarop Sinterklaas zijn cadeautjes brengt. Vandaar ook de naam: pakjesavond. Tegenwoordig is 5 december bij ons vaak belangrijker dan de eigenlijke feestdag een dag later.
Pakjesavond was niet altijd zoals nu
Cadeautjes geven rond Sint-Nicolaas is een oud gebruik, maar de pakjesavond met een flinke stapel cadeaus in de woonkamer is van veel later. Vroeger waren de geschenken meestal klein en eenvoudig. Iets lekkers, noten, fruit of een klein cadeautje kon al voldoende zijn. Naarmate mensen meer te besteden kregen, werden de pakjes vanzelf een groter onderdeel van het feest.
Hoe vier je pakjesavond?
Daar is gelukkig geen vaste handleiding voor. In het ene gezin staat na het eten ineens een zak met cadeautjes voor de deur, terwijl ergens anders de pakjes al onder een doek in de kamer liggen. Een harde bons op de deur doet het bij jonge kinderen trouwens nog steeds uitstekend. Sommige gezinnen pakken om de beurt een cadeautje uit. Andere maken er een spel van of laten eerst een gedicht voorlezen. Met kleine kinderen is een hele avond wachten meestal wat ambitieus, dus daar begint pakjesavond vaak gewoon wat eerder.
Gedichten en surprises
Zodra kinderen wat ouder worden, veranderen de cadeautjes vaak in surprises. Een schoenendoos wordt plotseling een voetbalstadion, wasmachine of enorme chocoladeletter en ergens diep vanbinnen zit het echte cadeau verstopt. Daar hoort meestal een Sinterklaasgedicht bij. Dat hoeft echt geen meesterwerk te zijn. Een paar goede grappen en een rijmwoord dat nét niet helemaal lekker loopt, horen eigenlijk ook bij pakjesavond.
Wat staat er op tafel?
Pepernoten en kruidnoten mogen bijna niet ontbreken. Verder verschijnen er chocoladeletters, speculaas, marsepein en ander Sinterklaassnoep. En als de avond wat langer duurt, is een mok warme chocolademelk ook geen slecht idee. Je hoeft natuurlijk niet alles tegelijk neer te zetten. Er moet nog wel ruimte overblijven voor de cadeautjes.
Pakjesavond met jonge kinderen
Voor jonge kinderen kan 5 december behoorlijk spannend zijn. Wanneer komt Sinterklaas? Wat zit er in de zak? En was dat geluid bij de voordeur nou echt? Een beetje spanning hoort erbij, maar de avond hoeft geen marathon te worden. Een paar cadeautjes, samen zingen en rustig de tijd nemen is vaak al genoeg.
En als er geen kleine kinderen meer zijn?
Dan hoeft pakjesavond natuurlijk niet te verdwijnen. Juist gedichten, surprises of een cadeauspel maken 5 december leuk als iedereen wat ouder is. Sommige families spreken een klein bedrag af en trekken lootjes. Andere kopen alleen iets grappigs of maken juist werk van één grote surprise. Zo krijgt pakjesavond vanzelf een andere vorm.
Uiteindelijk gaat het om de avond zelf
De manier waarop we pakjesavond vieren is in de loop van de tijd flink veranderd. Toch is het idee verrassend herkenbaar gebleven: samen zijn, iets geven en vooral nieuwsgierig zijn naar wat er in al die pakjes zit.